Bilgisayar Ağları 2025 Vize
Bu sınav; ağ türleri (Yerel Alan Ağı, Geniş Alan Ağı vb.), ağ topolojileri (yıldız, örgü, ortak yol), veri iletim kabloları (fiber optik, çift bükümlü), ağ cihazlarının işlevleri (tekrarlayıcı, anahtar, geçityolu) ve sinyal taşıma kavramları gibi bilgisayar ağlarının temel prensiplerini kapsamaktadır.
Sonuçlar
#1. Şehirsel Alan Ağı (MAN) II. Kişisel Alan Ağı (PAN) III. Yukarıdaki ağ türlerinden hangisi/hangileri farklı binalar arasında iletişim kurma amacıyla kullanılabilir?
#2. Bilgisayarlar kullanılarak kaynak paylaşılmak istenildiğinde aşağıdakilerden hangisinin yapılması zorunludur?
#3. Ölçeklerine göre bilgisayar ağları düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi bir ağ türü değildir?
#4. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde MAC adresine dayalı olarak veri iletimi gerçekleştiren iki cihaz türü de doğru olarak verilmiştir?
#5. Bilgisayar ağları ile ilgili aşağıda yer alan bilgilerden hangisi doğrudur?
#6. Sinyaller ile ilgili aşağıda yer alan bilgilerden hangisi yanlıştır?
#7. Aşağıdakilerden hangisi yakın mesafede kullanılabilecek bir kablosuz teknolojidir?
#8. Aşağıda yer alanlardan hangisi bir topoloji türü değildir?
#9. Aşağıdaki şıklardan hangisinde protokol ve standart ilişkisi hakkında yapılan açıklama doğrudur?
#10. Çift bükümlü kablolar kaça ayrılmaktadır?
#11. Aşağıdakilerden hangisi standart ortaya koyan bir kuruluştur?
#12. Herhangi bir zaman diliminde başarılı bir biçimde taşınabilen veri miktarına …….. denir. Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
#13. Aşağıdakilerden hangisi yıldız topolojisinin avantajlarından biridir?
#14. Ağda aynı anda yalnızca tek bir kullanıcının iletişim yapabilmesi istenmektedir. Taşınan verilerin komşu cihazlar üzerinden gönderilmesi istenmekte ve yüksek kurulum maliyeti istenmemektedir. Yukarıdaki senaryo için seçeneklerde yer alan hangi topoloji türü en yüksek faydayı sağlar?
#15. Geçityolu (gateway) cihazları hakkında aşağıda yer alan açıklamalardan hangisi doğrudur?
#16. Bir sinyalin bulunduğu ortam boyunca hareket etmesi için gereken minimum süreye …….. denir. Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
#17. Verinin taşınması için ışığın taşıyıcı olarak kullanıldığı kablo türü aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
#18. Bir şehir içerisinde yer alan tüm kişilerin hizmet alabileceği bir ağ oluşturulmak istenmektedir. Şehir içerisinde yer alan belediye binaları içerisine de ayrı birer özel ağ yapısı oluşturulmak istenmektedir. Yukarıda yer alan senaryo içerisinde hangi ağ türleri yer alabilir/almaktadır?
#19. Bir yerleşke içerisinde laboratuvarlar yer almaktadır. Laboratuvarların her biri için ayrı birer ağ oluşturulmak istenmektedir. Aynı zamanda yerleşke içerisinde tüm kullanıcılara hizmet verecek ve yerleşke içerisinde yer alan laboratuvarları birbirine bağlayacak kapsayıcı bir ağ da kurulacaktır. Yukarıda yer alan senaryo için aşağıdaki seçeneklerin hangisinde en uygun iki ağ türünün ikisi de doğru olarak verilmiştir?
#20. Aşağıda yer alan cihazlardan hangisi sinyalin yeniden üretilmesini sağlar?
BİLGİSAYAR AĞLARI ÇALIŞMA REHBERİ
Bu çalışma rehberi, bilgisayar ağlarının temel kavramlarını, ağ türlerini, topolojileri, iletim ortamlarını ve ağ cihazlarını kapsamlı bir şekilde incelemek amacıyla hazırlanan kaynak dokümanlara dayanmaktadır.
——————————————————————————–
Bölüm 1: Kısa Cevaplı Sorular
Aşağıdaki soruları kaynak metindeki bilgilere dayanarak 2-3 cümle ile yanıtlayınız.
- Bilgisayar ağlarında “verim oranı” (throughput) kavramını tanımlayınız.
- Yayılım gecikmesi (propagation delay) nedir?
- Yerleşke Alan Ağları (CAN) hangi amaçla ve hangi senaryolarda kullanılır?
- Hangi ağ topolojisi türü, merkezi bir cihaz dışındaki arızaların ağ iletişimini etkilememesi avantajına sahiptir?
- Veri iletiminde kullanılan MAC adresine dayalı cihazlar hangileridir?
- Geçityolu (gateway) cihazlarının temel işlevi nedir?
- Çift bükümlü kablolar temel olarak kaça ayrılır ve bu türler nelerdir?
- Veri iletiminde “gürültü” (noise) nasıl tanımlanır?
- Sinyal türleri ve formları (analog ve dijital) arasındaki temel farklar nelerdir?
- Standartlar ve protokoller arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
——————————————————————————–
Bölüm 2: Cevap Anahtarı
- Verim oranı, herhangi bir zaman diliminde başarılı bir biçimde taşınabilen veri miktarına denir. Bu kavram, ağın belirli bir süre içindeki fiili veri taşıma başarısını ölçmek için kullanılır.
- Yayılım gecikmesi, bir sinyalin bulunduğu ortam boyunca bir noktadan diğerine hareket etmesi için gereken minimum süreyi ifade eder. Sinyalin iletim ortamındaki fiziksel hızıyla doğrudan ilişkilidir.
- Yerleşke Alan Ağları (CAN), bir üniversite yerleşkesi gibi belirli bir alan içindeki laboratuvarları veya binaları birbirine bağlamak için kullanılır. Hem her bir birim için ayrı ağlar oluşturulmasını sağlar hem de tüm bu birimleri kapsayıcı bir yapıda birleştirir.
- Yıldız topolojisi (star topology), bu avantaja sahiptir. Bu yapıda merkez haricindeki bir noktada meydana gelen arıza ağı etkilemez ve diğer cihazlar arasında iletişim kesintisiz devam eder.
- Köprü (bridge) ve anahtar (switch), veri iletimini MAC adreslerine dayalı olarak gerçekleştiren cihazlardır. Bu cihazlar, veri paketlerini ağ üzerindeki doğru hedeflere yönlendirmek için fiziksel adresleri kullanır.
- Geçityolu (gateway) cihazları, farklı teknolojilere sahip ağları birbirine bağlamak için kullanılır. Bu sayede farklı protokoller veya yapılar kullanan ağlar arasında veri iletişimi mümkün hale gelir.
- Çift bükümlü kablolar, yapısal özelliklerine göre ikiye ayrılmaktadır. Bunlar; korumasız çift bükümlü kablo (UTP) ve korumalı çift bükümlü kablodur (STP).
- Gürültü, iletilmek istenen herhangi bir verinin içerisine karışan ve veri içerisinde olması istenmeyen her türlü etkidir. Gürültü, sinyal kalitesini bozabilir ancak kaynak metne göre belirli bir gecikme süresiyle (10ms veya 20ms gibi) sınırlı bir tanımı yoktur.
- Analog sinyaller sinüzoidal dalga formunda, dijital sinyaller ise kare dalga formunda oluşurlar. Ayrıca bu iki sinyal türü birbirine dönüştürülebilme özelliğine sahiptir.
- Standartlar, protokollerden farklı olarak geniş kabul görmüş ve resmileştirilmiş yapılardır. Bir protokolün iletişim kuralları kümesi olmasına karşın, standartlar bu kuralların resmi kurumlarca (örneğin ANSI) onaylanmış halidir.
——————————————————————————–
Bölüm 3: Kompozisyon ve Analiz Soruları
Aşağıdaki sorular, konunun derinlemesine analiz edilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Yanıtlarınızı kaynak metindeki teknik detayları gözeterek yapılandırınız.
- Ağ Ölçeklerinin Karşılaştırılması: Yerel Alan Ağları (LAN), Şehirsel Alan Ağları (MAN) ve Geniş Alan Ağlarını (WAN) kapsama alanları ve kullanım amaçları bakımından karşılaştırarak, bir şehrin belediye binaları arasındaki iletişim senaryosu üzerinden örneklendiriniz.
- Topoloji Seçimi ve Maliyet Analizi: “Düşük kurulum maliyeti, komşu cihazlar üzerinden veri gönderimi ve tek kullanıcılı iletişim” kriterleri doğrultusunda halka topolojisinin (ring topology) neden en uygun seçenek olduğunu teknik gerekçeleriyle tartışınız.
- Ağ Cihazlarının Katman Fonksiyonları: Tekrarlayıcı (repeater), göbek (hub), anahtar (switch) ve köprü (bridge) cihazlarının sinyal üretimi ve veri iletimi süreçlerindeki rollerini birbirinden ayıran temel özellikleri açıklayınız.
- İletim Ortamları ve Teknoloji: Fiber optik kabloların veriyi taşıma prensibi ile çift bükümlü veya koaksiyel kablolar arasındaki farkları, ışığın taşıyıcı olarak kullanımı çerçevesinde değerlendiriniz.
- Ağ Kurulum Gereksinimleri: Bilgisayarlar aracılığıyla kaynak paylaşımı yapılmak istendiğinde, fiziksel aktarım birimlerinin (kablolu/kablosuz) ve ağ ölçeklendirmesinin zorunluluğunu temel ağ prensipleri üzerinden açıklayınız.
——————————————————————————–
Bölüm 4: Temel Terimler Sözlüğü
| Terim | Tanım |
| ANSI | Standartları ortaya koyan ve resmileştiren yetkili kuruluş. |
| Anahtar (Switch) | MAC adresine dayalı veri iletimi yapan ve ağ cihazlarını birbirine bağlayan donanım. |
| CAN (Campus Area Network) | Bir yerleşke içerisindeki farklı yerel ağları birbirine bağlayan kapsayıcı ağ türü. |
| Fiber Optik Kablo | Verinin taşınması için ışığın taşıyıcı olarak kullanıldığı yüksek hızlı iletim ortamı. |
| Geçityolu (Gateway) | Farklı teknolojilere sahip ağların birbiriyle iletişim kurmasını sağlayan cihaz. |
| Gürültü (Noise) | Veri iletimi sırasında sinyale karışan istenmeyen her türlü dış etki. |
| LAN (Local Area Network) | Ev, ofis veya laboratuvar gibi sınırlı coğrafi alanları kapsayan yerel ağ. |
| MAN (Metropolitan Area Network) | Bir şehri veya büyük bir kampüsü kapsayan şehirsel ağ türü. |
| Örgü Topoloji (Mesh) | Cihazların birbirine doğrudan bağlı olduğu, yüksek dayanıklılık sunan ağ yapısı. |
| Tekrarlayıcı (Repeater) | Zayıflayan sinyalin yeniden üretilmesini ve güçlendirilmesini sağlayan cihaz. |
| Verim Oranı (Throughput) | Belirli bir zamanda başarıyla iletilen toplam veri miktarı. |
| WAN (Wide Area Network) | Ülkeler veya kıtalar gibi çok geniş coğrafi alanları birbirine bağlayan ağ türü. |
| Yayılım Gecikmesi | Bir sinyalin fiziksel ortamda bir uçtan diğer uca gitmesi için geçen süre. |
| Yıldız Topolojisi | Tüm cihazların merkezi bir düğüme bağlı olduğu ağ yapısı. |